کارورزان سلامت (بهمن ۹۶) - امید برهانی



مهم ترین تیترهای خبری این ماه را نخست هیات امنایی کردن بیمارستانها بدون دخالت دادن و استفاده از کادرهای مجرب بیمارستانی در ترکیب این هیاتها، دوم، حذف نیروهای فوریتهای پزشکی کشور از قانون ارتقای بهره وری کارکنان نظام سلامت، و سرآخر، چالشهای پیرامون این دو رویکرد منفعت طلبانه و سرمایه سالارانه نسبت به کارورزان سلامت در ایران را تشکیل می دهد.

مجلس بودجه قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری را تصویب نکرد
قائم مقام سازمان نظام پرستاری خبر داد: "کمیسیون تلفیق مجلس هیچ اعتنایی به پیشنهاد اعتبار ۱۰۰۰ میلیاردی برای اجرای قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری نکرد."
محمدنعیم امینی فرد، عضو کمیسیون تلفیق بودجه ۹۷ نیز گفت: "برای این پیشنهاد مستقل از کمیسیون شناسه گرفتیم و آن را در کمیسیون تلفیق طرح کردیم، اما به دلیل دیده نشدن منابع، وارد دانسته نشد."
فرشته جباریان، که یکی از پرستاران بخش دولتی با ۱۲ سال سابقه کار است گفت: "از وقتی که یادم می آید، صحبت از اجرای تعرفه خدمات پرستاری بوده، اما می ترسم عمر ما به اجرایی شدن این قانون قد ندهد. من نمی دانم چرا دولت و مجلس به مشکلات پرستاران توجه نمی کنند."

مرگ پرستار جوان پیرانشهری در روز پرستار (تصویر1)
کمال رسولی تپه رشت، پرستار جوان ۳۰ ساله، روز دوم بهمن در حین کار، در دفتر پرستاری "بیمارستان خمینی" درگذشت. اقدامات همکاران برای نجات وی با وجود یک ساعت عملیات CPR، ناموفق ماند.
نمایندگان پزشکی قانونی که در محل حاضر شده بودند، اعلام کردند به علت پایین بودن سن امکان تشخیص علت اصلی مرگ وجود ندارد و جهت بررسی بیشتر به کالبد شکافی نیاز است.
مرگ این پرستار جوان در جشن روز پرستار، خانواده بزرگ پرستاری کشور را داغدار نمود و در شهرستان پیرانشهر برگزاری مراسم روز پرستار به علت این ضایعه ناگوار لغو شد.

از زبان پرستاران خوزستانی
فعالان صنفی و کارشناسان پرستاری در میزگردی به مناسبت روز پرستار در خوزستان به گوشه هایی از مطالبات و دشواریهای کار پرستاری پرداختند و گلایه شان از بی عدالتیهایی که در شغل خود با آن روبرو هستند را بیان کردند. خلاصه میزگرد:
در اهواز حدود ۴ هزار و در سطح کل استان حدود ۱۰ هزار پرستار داریم که به صورت ۲۴ ساعته در حال خدمت رسانی هستند.
۲۰ الی ۳۰ درصد کارانه به ۸۰ الی ۹۰ درصد پرسنل و ۶۰ تا ۷۰ درصد از کارانه به ۱۰ تا ۲۰ درصد شاغلان بیمارستان که پزشکان هستند تعلق می گیرد.
پرستاران خوزستانی معوقاتی ۱۱ ماهه دارند و مشکلات مالی تاثیر مستقیمی بر روح و روان پرستار می گذارد. در مواقعی بحرانی نیز پرستارانی که خانه هستند نیز مانند سایر پرستاران حاضر در محل کار، آماده باش هستند.
عمر کاری پرستار به زیر ۱۰ سال تقلیل یافته است که این موضوع نشات گرفته از بدی آب و هوا، نسبت پرستار به تخت - که در خوزستان به عدد ۰.۵ رسیده -، همچنین نبود مزایا است. تمام امکانات برای هیات علمی است و اگر چیزی اضافه آمد، به ما می دهند به طوری که حتی پارکینگ بیمارستان به پرستاران تعلق ندارد.

تازه ترین وعده برای پرداخت مطالبات پرستاران
یک مقام وزارت بهداشت گفت: " طبق وعده وزیر بهداشت و درمان مطالبات عملکردی (طرح و اضافه کار) پرستاران کشور مربوط به نیمه سال اول ۹۶ تا پایان سال جاری به طور قطعی به حسابشان واریز می شود."
علی دادگری هیچ اشاره ای به میزان مطالبات عملکردی (کارانه سابق) پرستاران نکرد. برای نمونه، مازندران که با ۴ هزار و ۵۰۰ پرستار، ۳ درصد پرستاران کشور را در استخدام دانشگاه علوم پزشکی این استان دارد، تنها برای نیم سال اول حدود ۲۰۰ میلیارد ریال مطالبات عملکردی دارد.

استراحت پرستاران بیمارستانهای لوکس تهران زیر پله (تصویر2)
یک پرستار که در یکی از بیمارستانهای خصوصی واقع در منطقه سعادت آباد تهران مشغول به فعالیت است گفت: "با توجه به شیفتهای سنگین پرستاران و نیاز آنها به استراحت، متاسفانه هیچ مکانی برای استراحت پرستاران بخش اورژانس این بیمارستان در نظر گرفته نشده است و پرسنل پرستاری اورژانس بایستی برای استراحت کف اتاق عمل یا در زیر پله ای که رختکن بخش اورژانس است استراحت کنند و این در واقع توهین بسیار بدی به این نیروهای زحمتکش است."
وی افزود: "از آنجا که مدیر بخش اورژانس یکی از اصلی ترین سهامداران این بیمارستان به شمار می رود، مترون یا سایر همکاران نمی توانند هیچ گونه اعتراضی به ایشان داشته باشند، چراکه امنیت شغلی آنها در معرض خطر قرار خواهد گرفت."
این پرستار بالین در ادامه با انتقاد از بحث اعتبار سنجی بیمارستانها اظهار داشت: "آیا در سنجه های اعتبار سنجی بیمارستانها هیچ گزینه ای در مورد شرایط کار و فعالیت پرستاران وجود ندارد؟ چرا با وجود چنین شرایطی این بیمارستان درجه یک شناخته شده و حتی شعبه دیگری از آن در غرب تهران افتتاح شده است؟"

فروش اوراق بهادار برای پرداخت قروض بیمه سلامت
کمیسیون تلفیق مجلس به دولت اجازه داد تا اسناد خزانه داری اسلامی را با حفظ قدرت خرید و با سررسید سه ساله صادر و تا سقف مشخصی به طلبکاران واگذار کند. در همین راستا مقرر شد هفت هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان برای رفع مشکل کسری بودجه به سازمان بیمه سلامت اختصاص یابد.
تصویب کنندگان این طرح مدعی هستند اختصاص مبلغ یاد شده به بیمه سلامت می تواند موجبات پرداخت بخش عمده ای از مطالبات داروخانه ها، رادیولوژیستها، پاراکلینیکها، سیستمهای تصویری، بیمارستانهای خصوصی و دولتی در حال ورشکستگی را فراهم آورد.
رییس هیات مدیره سازمان بیمه سلامت ایران می گوید که از سال ۹۲ تاکنون سازمان بیمه سلامت با زیان انباشته مواجه شده که سخت ترین آن مربوط به سال ۹۵ بوده است و سازمان بیمه سلامت در سال ۹۵ باوجود عرضه ۸۰ هزار میلیارد ریال اوراق مشارکت، ۴۴ هزار میلیارد ریال زیان انباشته داشته است و در صورت عرضه نشدن این اوراق زیان انباشته این سازمان در این سال به ۱۴۰ هزار میلیارد ریال می رسید.
به گفته موهبتی، کسری سازمان بیمه سلامت تا پایان امسال بیش از ۹۰ هزار میلیارد ریال برآورد شده است که این موضوع باید آسیب شناسی شود، چون به جز کارکنان دولت سایر صندوق های بیمه ای این سازمان زیان ده هستند.

تاخیر ۱۱ ماهه در پرداخت کارانه و اضافه کار پرستاران ملایری (تصویر3)
مدیر پرستاری "بیمارستان امام حسین" شهرستان ملایر گفت: "با گذشت ۱۱ ماه از سال ۹۶ هنوز کارانه و اضافه کار پرستاران این بیمارستان پرداخت نشده است."
غلامرضا مباشری همچنین گفت: "شغل پرستاری به علت حجم سنگین و سختی کار جزو مشاغل سخت شناخته شده و پرستاران باید بعد از ۲۵ سال خدمت بازنشست شوند. هم اکنون پرستارانی داریم که قادر به ادامه خدمت نیستند و می خواهند بیست سال بعد از خدمت بازنشست شوند، اما به علت کمبود نیرو امکان آن وجود ندارد و لازم است مسوولان اقداماتی در این زمینه انجام دهند."

پرستاران اصفهانی ۸ ماه مطالبات معوق دارند
رییس سابق هیات مدیره نظام پرستاری اصفهان گفت: "پرستاران اصفهانی هم اکنون هشت ماه معوقه طلب دارند. البته در برخی بیمارستانهای استان معوقه چهار ماه نخست سال پرداخت شده است."
عباس اسکندری افزود: "مسوولان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان قول مساعد دادند مطالبات جامعه پرستاری استان را تا شش ماهه نخست سال تسویه کنند، اما تاکنون اقدامی نشده است."

سندرم "کاروشی" تهدیدی برای سلامت پرستاران
علی محمد آدابی (رییس سازمان نظام پرستاری کشور) گفت: "از زمان اجرای طرح تحول نظام سلامت، مرگ ۱۷ پرستار در سراسر کشور رخ داده که همه آنها مشکوک به سندرم "کاروشی" (Karōshi) یا مرگ بر اثر فشار کاری بوده است."
به گفته این فعال صنفی پرستاری، هرگاه یک نیروی کاری برای چهار روز متوالی بیش از ۱۲ ساعت کار کند، بافتهای بدنش دچار تغییر شده و در نتیجه، وی مستعد مرگ ناگهانی خواهد شد.
آدابی گفت: "۱۷ پرستارِ موردنظر که در بیمارستانهای دولتی و خصوصی مشغول کار بودند، بین ۲۵ تا ۴۵ سال سن داشتند و برای همین به عنوان نیروی جوان محسوب می شدند، اما همگی پیش از آنکه ناگهانی فوت کنند، فشار کاری زیاد را متحمل شده بودند و علت درگذشت هیچکدام ناشی از بیماری یا عامل دیگری نبوده است."
وی در توضیح علل شیوع سندرم کاروشی در میان کادر پرستاری گفت: "از یکسو فشار ناشی از اجرای طرح تحول نظام سلامت که حجم کاری پرستاران را زیاد کرده و از سوی دیگر دغدغه معاش، خانواده کادر پرستاری در سراسر کشور را نسبت به سندرم کاروشی آسیب پذیر کرده است."
("کاروشی" (Karōshi) اصطلاحی در زبان ژاپنی به معنای مرگ بر اثر کار زیاد است)

تجمع رزیدنتهای رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی مازندران
جمعی از دانشجویان رزیدنتهای رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در روز چهارشنبه 18 بهمن، در اعتراض به طرح خودارجاعی بیماران زنان و زایمان و بخشنامه های غیرکارشناسانه دیگر دست به تجمع زدند.
یک دانشجو سال سوم رزیدنترادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی بابل گفت: در چند سال اخیر وزارت بهداشت چندین مورد بخش نامه هایی در خصوص رشته رادیولوژی صادر کرد که کاملا غیر کارشناسی و ضد سلامت بیماران است.

اعتصاب سراسری رادیولوژیستها و تجمع مقابل وزارت بهداشت (تصویر4)
شماری از رادیولوژیستها و سونولوژیستهای سراسر ایران روز سه شنبه ۲۴ بهمن در اعتراض به "خودارجاعی و انجام سونوگرافی در مطب پزشکان زنان و زایمان" در مقابل وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی تجمع کردند.
یکی از رادیولوژیستهای شرکت کننده در این تجمع گفت: "همه مراکز رادیولوژی در سراسر ایران در روزهای سه شنبه و چهارشنبه تعطیل و با هماهنگی انجمن رادیولوژی کشور، تعدادی از مراکز خاص، برای ارجاع بیماران اورژانسی در نظر گرفته شده است."
یکی دیگر از حاضران در این تجمع با اشاره به طرح مزبور گفت: "چنین طرحهایی به نفع یک اقلیت خاص است. مافیای واردات تجهیزات پزشکی قصد دارد با وارد کردن دستگاهها و تجهیزات، سود بیشتری کسب کند و این وسط متخصصان رادیولوژی و سونوگرافی متضرر میشوند."
بر اساس طرح "خودارجاعی"، مجوز انجام سونوگرافیهای دوران بارداری به متخصصان زنان نیز داده شده است و پزشکان متخصص میتوانند در مطبهای خود تجهیزات سونوگرافی داشته باشند.
این تجمع در شرایطی برگزار شد که حراست وزارت بهداشت پیشتر هشدار داده بود: "هر گونه تجمع بدون مجوز در مقابل وزارت بهداشت غیر قانونی بوده و مسوولیت عواقب آن متوجه برگزار کنندگان آن است."

ابهام در اداره بیمارستانهای هیات امنایی/ وضعیت پرستاری بدتر می شود
عضو شورای عالی نظام پرستاری با اشاره به هیات امنایی شدن بیمارستانها گفت: "ذهنیت و سابقه فکری درست و شفافی از شیوه اداره هیات امنایی مراکز وجود ندارد."
علی اشرف رحمان پناه خاطر نشان کرد: "هیات امنایی کردن بیمارستانها به معنی واگذاری مراکز و امکانات دولتی به یک گروه خاص برای منافع گروهی و شخصی است و قطعا دولت با این کار می خواهد بار مسوولیت را از دوش خود بردارد که این امر به نوعی دور زدن قانون اساسی است."
وی یادآور شد: "هیات امنایی کردن اگر با انتخاب اعضا از طریق انتخابات و با تقسیم پستها بین همه ذی نفعان باشد، می تواند کمی از بار عوارض و عواقب آن کم کند، در غیر این صورت مشکلات ارایه دهندگان خدمت و گیرندگان خدمت را در پی خواهد داشت."
وی با بیان این که با این اقدام وضعیت پرستاری هم بسیار بدتر خواهد شد، تاکید کرد: "اگر در هیات امناها از پرستاری عضوی منصوب شود، از قبل شرایط ویژه برایش تعریف شده و مانند شیوه نامه اجرای قاصدک که تمامی منافع پرستاران را نابود کرده خواهد بود."
عضو شورای عالی نظم پرستاری افزود: "هیات امنایی کردن هیچ گونه سودی برای مردم و پرستاران نخواهد داشت و جز نفوذ، قدرت و اختلاف طبقاتی و بی عدالتی بیشتر در پی نخواهد داشت."

بهانه تراشی قانونی برای نپرداختن حقوق فوریتهای پزشکی
تصمیم وزارت بهداشت مبنی بر تعلق نگرفتن قانون ارتقا بهره وری به فوریتهای پزشکی، با اعتراض گسترده این بخش از کارورزان سلامت روبرو شده است.
در همین رابطه مهدی ایرانی، رییس خانه پرستار قزوین، با انتشار نامه ای اعتراض شدید خود به این موضوع را ابراز داشت.
وی در این نامه می نویسد: "انتشار نامه دفتر حقوقی وزارت بهداشت مبنی بر عدم تعلق گرفتن قانون ارتقا بهره وری در فوریتهای پزشکی، آنهم با استناد به ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری موجی از اعتراضات در بین ۱۷۰۰۰ نفر از نیروهای همیشه در بحران فوریتهای پزشکی شده است."
وی افزوده: "دفتر حقوقی وزارت بهداشت به جای فرافکنی و پیدا کردن مواد قانونی برای عدم پرداخت حقوق قانونی جامعه پرستاری و فوریتهای پزشکی، بهتر است به دنبال راهکار و مواد قانونی برای پرداخت حقوق عقب افتاده و خروج از این بحران خودساخته باشد."
وی می پرسد: "براساس کدام قانون و مستند، وزارت بهداشت کار پرسنل خدوم فوریت را جزو بالین نمی داند؟ آیا منظور این است که فوریتهای پزشکی از دور و با ریموت بیماران بد حال و با شرایط فوریت و اضطرار را کنترل و اقدامات مراقبت و درمانی انجام می دهد؟ یا اینکه انجام اقدامات فوریت از ابتدایی ترین کار تا تخصصی ترین کار پزشکان و پرستاران از جمله احیای قلبی - ریوی که در بیمارستان با حضور یک تیم اجرا می شود و یا حتی زایمانهای اورژانسی داخل آمبولانس که در بیمارستانها با حضور تیمهای تخصصی زنان و زایمان و مامایی و پرستاری و... انجام می شود، بالین به حساب نمی آید؟"

چگونه می توان گفت نیروهای اورژانس بر بالین بیمار حضور ندارند؟
مصطفی ریاحی، یک فعال مطبوعاتی، با اشاره به نامه واحد حقوقی وزارت بهداشت در ارتباط با حذف نیروهای اورژانس از دریافت مزایای قانون ارتقای بهره وری کارکنان نظام سلامت، نوشت:
"اخیراً نامه ای منتصب به سرپرست دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت منتشر گردیده که در آن مطالبی در خصوص توافقاتی با دیوان عدالت اداری، سخن گفته شده است و کارکنان رشته شغلی فوریتهای پزشکی را مشمول قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت ندانسته است، لذا در پاسخ به این نامه مطالب قابل تاملی وجود دارد که محل سئوال است."
وی افزود: "همه ما می دانیم که با تماس با شماره ۱۱۵ در کل کشور، کارکنان فوریتهای پزشکی بر بالین بیمار حاضر می گردند، ارزیابی اولیه و ثانویه را به طور مستقیم در بالین بیمار انجام می دهند، اقدامات درمانی منجمله اکسیژن درمانی، سرم درمانی، تجویز داروهای فوریتی را در بالین بیمار و مستقیما انجام می دهند. چه بسیار شاهد تولد نوزاد در آمبولانس اورژانس ۱۱۵ بوده ایم، چه بسا بیمارانی که پس از ایست قلبی با دستان توانمند کارکنان فوریتهای پزشکی احیا شده و این عزیزان واسطه جان یافتن دوباره بیماران به فضل و رحمت الهی شده اند."
ریاحی سووال کرده: "حال چگونه می توان گفت این کارکنان در بالین بیمار و بطور مستقیم ارایه خدمت نمی نمایند و خدمات ارزنده این کارکنان را نادیده گرفت؟ آیا وقت آن نرسیده که ببینیم که این کارکنان در شرایط بحرانی به داد بیماران می رسند و جان خود را در کف گرفته و در شرایط نامناسب خدمت می کنند و متاسفانه بار کاستیهای وزارت بهداشت را به دوش می کشند؟"

اعتصاب سراسری پزشکان طرحی
روز چهارشنبه 25 بهمن، پزشکان طرحی سراسر کشور در اعتراض به عدم پرداخت مطالبات یک ساله شان دست به اعتصاب زدند. براساس گزارشات در حدود 115 شهر، برخی از پزشکان از حضور در درمانگاهها و ویزیت بیماران غیراورژانس اجتناب کردند.

تجمع دانشجویان مقطع دکتری علوم پزشکی تربیت مدرس
دانشجویان دکتری علوم پزشکی تربیت مدرس در روز شنبه 28 بهمن، در اعتراض به عدم پرداخت مطالبات شان دست به تجمع زدند.
رئیس دانشگاه تربیت مدرس دانشجویان دکتری علوم پزشکی این دانشگاه که به دلیل عدم پرداخت حقوق خود معترض هستند را با عناوینی مانند «گله» و «کارگر» خطاب کرد.
یکی از دانشجویان معترض گفت: دانشگاه تربیت مدرس منبع درآمدی برای دانشجویان دکتری علوم پزشکی ندارد و در نتیجه ردیف بودجه ای برای پرداخت حقوق دانشجویان درنظر گرفته نشده و پرداخت حقوق دانشجویان دکتری علوم پزشکی چند ماهی میشود که به تعویق افتاده است.


(منابع: مهر، ایرنا، نظام پرستاری، ایسنا، خبرگزاری دانشجو، تسنیم، ایلنا، رادیو فردا)

منبع: نبرد خلق شماره 395، سه شنبه اول اسفند ۱۳۹۶ - 20 فوریه ۲۰۱۸