حذف کتاب از کتابخانه‌های آمریکا؛ موجی که بی‌صدا گسترش می‌یابد

بی بی سی
پنج سال پیش، مادری در فلوریدا متوجه شد برخی کتاب‌ها از مدارس فرزندانش جمع‌آوری شده‌اند. او برای اینکه فرزندانش به کتاب‌های موردنظر دسترسی داشته باشند، خودش آن‌ها را خرید و بعدها یک «کتابخانه کوچک رایگان» راه‌اندازی کرد.

داده‌های انجمن کتابخانه‌های آمریکا نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۶۵۸۸ مورد سانسور کتاب در کتابخانه‌های عمومی و مدارس ثبت شده که به حذف کامل یا محدودشدن دسترسی به ۴۲۳۵ عنوان انجامیده است. این رقم در مقایسه با میانگین حدود ۷۰ کتاب در سال میان ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰ افزایش چشمگیری دارد. کارشناسان معتقدند آمار واقعی احتمالاً بیشتر است، چون بسیاری از موارد بدون توجه عمومی انجام می‌شوند.

این روند در ایالت‌های مختلف یکسان نیست. فلوریدا و تگزاس موارد زیادی را ثبت کرده‌اند، در حالی که در برخی ایالت‌ها موردی گزارش نشده است. در یک نمونه، در شهرستان هیلزبورو فلوریدا، پس از نامه‌های مقام‌های ایالتی، ۵۹ کتاب از قفسه‌ها جمع‌آوری شد. به گفته ناظران، پس از آن دست‌کم ۹ منطقه آموزشی دیگر در این ایالت نیز پیش از آغاز سال تحصیلی کتاب‌های بسیاری را برداشتند تا از خطر برخورد مقام‌های ایالتی در امان بمانند. بخش بزرگی از کتاب‌های هدف‌گرفته‌شده، آثاری درباره افراد ال‌جی‌بی‌تی‌+ یا موضوعات مربوط به نژاد و جنسیت هستند.

درباره اینکه چه کسی پشت این جنبش است، اختلاف‌نظر جدی وجود دارد. حامیان حذف کتاب می‌گویند هدفشان حفاظت از کودکان در برابر محتوای نامناسب و حق والدین در تربیت فرزندانشان است. در مقابل، منتقدان می‌گویند بخش عمده اعتراض‌ها از سوی گروه‌های سازمان‌یافته و مقام‌های دولتی آغاز شده و نه از سوی والدین دانش‌آموزان. انجمن کتابخانه‌های آمریکا گزارش داده ۹۲ درصد اعتراض‌های ۲۰۲۵ از سوی گروه‌های مدافع یک موضوع خاص یا مقام‌های دولتی بوده است.

در سطح قانون‌گذاری، ده‌ها قانون ایالتی تصویب شده و یک طرح جمهوری‌خواهان در کنگره در حال بررسی است که بودجه مدارسی را که محتوای جنسی در اختیار زیر ۱۸ سال قرار دهند، تهدید می‌کند. دولت بایدن در ۲۰۲۳ تلاش کرد جلوی این روند را بگیرد، اما وزارت آموزش دولت ترامپ شکایت‌های مربوط را مختومه کرد و این پدیده را «ساختگی» خواند.

منتقدان هشدار می‌دهند بزرگ‌ترین خطر، خودسانسوری بی‌سروصدای جامعه است؛ وضعیتی که در آن مدارس و کتابخانه‌ها پیش از هر بررسی رسمی، کتاب‌ها را برمی‌دارند و آزادی مطالعه کم‌کم کم‌ارزش جلوه می‌کند.