جشنواره تئاتر کلن؛ «اینا می‌خوان لخت شن»

بی بی سی
بیست و نهمین دوره فستیوال تئاتر ایرانی- کلن، به مدت سه روز از هشتم تا دهم دسامبر ۲۰۲۳ (۱۸ تا ۲۱ آذر ۱۴۰۲) برگزار می شود. جشنواره‌ای که با همه فراز و فرودها در گذر سال‌ها، همچنان سر پا مانده و جایگاه خود را برای علاقمندان به تئاتر در خارج از ایران حفظ کرده است.

سال گذشته حرف و حدیث‌ها درباره برگزاری فستیوال بسیار زیاد بود. عده‌ای با برگزاری آن مخالف بودند زیرا در شرایطی که «جنبش زن، زندگی، آزادی» در اوج خود بود، برگزاری فستیوال را مناسب نمی‌دانستند. اما در عمل نگاه جشنواره معطوف به همین جنبش شد. جشنواره‌ای پربار در شش روز.

امسال اما مدیر فستیوال، بهرخ بابایی اعلام کرد که جشنواره تئاتر کلن تنها در سه روز برگزار می‌شود. بهرخ بابایی در توضیح کوتاه شدن مدت جشنواره به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: «سختی ها و مشکلات سال گذشته باعث شد که ما خیلی دیر به فکر برگزاری جشنواره بیافتیم. در کنار آن جنگ در اوکراین، مسائل اقتصادی و تورم مانند دیگر کشورها در آلمان هم تاثیر گذار بود. با بودجه‌ای که در اختیار داشتیم بیشتر از این نمی‌توانستیم از هنرمندان دعوت کنیم.»

امسال چهار گروه تئاتری از فرانکفورت، برلین، پاریس و نروژ در این فستیوال حضور خواهند داشت.

«نسخه آزمایشی» کاری از گروه تئاتر کارن از نروژ، با متنی از علی حاتمی نژاد که مهدی خانی‌پور آن را کارگردانی کرده است، در نخستین روز جشنواره به نمایش در می‌آید. داستان زوجی که بر اثر اتفاق در شهری خالی از سکنه به ناچار باید با هم زندگی کنند. نویسنده اما به دنبال کلید ماجرا است که در یک نقطه عطف تاریخی است. در عصری که مردم بیشتر به همزیستی مسالمت آمیز نیاز دارند تا بتوانند از مسائل شیطانی دور نگاه داشته شوند.
مهدی خانی‌پور درباره تئاترش به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: «ما به خاطر حضور دیگران است که دست به خشونت نمی‌زنیم. شاید از قضاوت دیگران می‌ترسیم که اجازه نمی‌دهیم آن خشونت پنهانی نهفته، مانند هیولایی از درونمان بیرون بیاید.»

سال گذشته ‌از نیلوفر بیضایی «از سنگ‌های بی نام و نشان تا مهسا دختر ایران» را در جشنواره کلن شاهد بودیم. گروه تئاتری ‌«دریچه» از فرانکفورت در روز دوم، کاری را با عنوان «همه آن‌هائی که می‌شناسیم» با کارگردانی نیلوفر بیضایی بر اساس متنی از روشنک مرادی به نمایش خواهد گذاشت. خانم بیضایی یک بار دیگر با تکیه بر موضوع جنبش «زن، زندگی، آزادی» به فستیول کلن آمده است.

او در توضیح تکرار این موضوع می‌گوید: «دغدعه فکری من همچنان به دنبال این جنبش است و من فکر می‌کنم این جنبش پایان نیافته و همچنان ادامه دارد.»