زنان در مسیر رهایی (بهمن ۱۴۰۰) - اسد طاهری

اتریش شاهد افزایش چشمگیر قربانیان قتل زنان است
در طول یک سال گذشته قتل زنان در اتریش افزایش چشمگیری داشته است، چنانچه بر اساس آمار رسمی ۳۱ زن توسط همسر و یا یکی از بستگان خود به قتل رسیده اند.
بر اساس مطالعه ‌ای که در سال گذشته انجام شد، ارقام در طول سالها نوسان داشته است، اما بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰، ۳۱۹ زن در اتریش عمدتاً توسط همسر یا همسر سابق خود کشته شده ‌اند.
بر اساس داده ‌های یورو استات در سال ۲۰۱۸، اتریش در میان سه عضو اتحادیه‌ اروپا بالاترین نرخ زن ‌کشی (قتل به دست یکی از اعضای خانواده یا بستگان) را گزارش کرده است.
پس از اینکه چندین مورد هولناک در میان قتلها به طور گسترده در رسانه ‌ها گزارش شد، اکنون موضوع زن ‌کشی کاملاً در کانون توجه قرار گرفته است.
در کشور کوچک و ثروتمندی که جنایات خشونت ‌آمیز عموماً نادر است، بحث عمومی آغاز شده است که فعالان را برانگیخته و سیاستمداران را مجبور به اقدام کرده است. ماریا روسل هومر، مدیر اجرایی شبکه ‌ای از پناهگاههای زنان، گفت: «این یک وضعیت واقعاً دراماتیک است... غیرقابل درک است.»
آنا بدهوفر، فعال مدنی، همچنان «عدم خشم و واکنش» در برابر پدیده‌ زن‌ کشی را محکوم کرده و می‌گوید که گروه فعالان زن از سر ناچاری در بازار وین شماره‌ ۳۱ که با رنگ قرمز خون بر روی بنای یادبودی در وین نقاشی شده و فهرست کامل زنان کشته ‌شده در سال ۲۰۲۱ است، ‌درج کرده ‌اند.
از فرانسه گرفته تا مکزیک، آفریقای جنوبی تا ترکیه، مبارزان در مورد زن ‌کشی و خشونت علیه زنان، اغلب از طریق راهپیماییهای گسترده، زنگ خطر را به صدا درآورده ‌اند.

ترویج کودک ‌همسری در کتابهای تحصیلی دانش‌ آموزان
هم‌زمان با پررنگ شدن سیاستهای تشویقی برای ازدواج و افزایش نرخ باروری در ایران، تلاشهای هدفمندی برای کاهش سن ازدواج دختران و تشویق خانواده‌ ها برای آسان ‌گیری ازدواج از سوی برخی نمایندگان مجلس و مسئولان دولت و نهادهای فرهنگی و آموزشی صورت گرفته است.
اکنون نیز با انتشار تصاویری از تیترو محتوای نوشتاری «ازدواج سن ندارد، فقط شرایط دارد» در کتاب مدیریت خانواده و سبک زندگی پایه‌ دوازدهم دانش ‌آموزان، راهی دیگر برای ترویج کودک ‌همسری در پیش گرفته‌ شده است.
پیشتر نیز، تصویر دیگری از همین کتاب منتشر شده بود که در آن آمار دخترانی که هرگز ازدواج نکرده و مجرد مانده ‌اند را از ۱۰ سال به بالا محاسبه می‌کرد.
در ساختار آموزش تحصیلی دانش ‌آموزان که باید از حق تحصیل رایگان، برابری و ایستادگی علیه کالایی ‌سازی سخن گفت، کودک ‌همسری و تبعیض جنسیتی را در مدارس به شکل ساختارمند تدریس می ‌کنند.
‏این اولین بار نیست که موضوع تبعیضهای جنسیتی در کتابهای درسی ایران مورد انتقاد قرار می‌ گیرد، مهرماه سال گذشته نیز حذف تصویر دختربچه‌ها از طرح روی جلد کتاب ریاضی سوم دبستان در چاپ جدید توسط وزارت آموزش و پرورش دولت حسن روحانی با انتقادهای گسترده ‌ای از سوی فعالان حقوق زنان همراه شده بود.
ترویج کودک ‌همسری در کتب درسی کودکان در حالی صورت می ‌گیرد که آسیبهای جسمی و روانی ناشی از ازدواج در دوران کودکی، ضربات جبران‌ ناپذیری را بر زندگی این کودکان وارد می‌کند.

طالبان و منع ورود زنان به ادارات
تسلط طالبان بر افغانستان، سرنوشت زنان تحصیل‌کرده و شاغل را در تاریکی و هاله ‌ای از ابهام قرار داد، حذف وزارت امور زنان و نهادهای مرتبط، منع حضور زنان در ادارات برای کار، تعیین افراد جدید در پستهای رهبری و مدیریتی به جای آنان، تصمیم ‌گیری درمورد زنان بدون حضور آنان، عدم دریافت معاش به صورت ماهوار، وضعیت را برای زنان دشوار کرده‌ است.
طالبان تاکید دارد که زنان نمی ‌توانند مانند مردان در ادارات دولتی و غیردولتی کار کنند و گشت ‌و گذار آزادانه داشته باشند و باید در خانه ‌های خود بمانند و به وظایفی که در خانه دارند رسیدگی کنند.

آمار خودکشی و قتل زنان / دی ماه ۱۴۰۰
قتل و خودکشی زنان از جمله پدیده های اجتماعی است که کمتر مورد توجه سیستمها و جوامع مردسالار قرار می‌ گیرد. خبر قتل زنان تنها به عنوان یک خبر منتشر شده و حتی رسانه ها هم توجه چندانی به عوامل این پدیده اجتماعی ندارند و آن را امری عادی جلوه می ‌دهند.
در حالی که رسانه ها برای رسیدن به اهداف سیاسی خود ساعتها از زمان خود را به برنامه های سیاسی و اقتصادی اختصاص می ‌دهند اما مسائل اجتماعی به ویژه مسائل زنان، برای آنان حائز اهمیت نیست و یا دقایق کمی از زمان خود را به آن اختصاص می‌دهند و همیشه این انتقاد وجود داشته که چرا رسانه ها بعضا رسانه های اپوزسیون نیز حتی تلاش می ‌کنند کشته شدن زنان به بهان ههای مختلف را امری عادی جلوه دهند!
زنان تحت حاکمیت رژیم جمهوری اسلامی علاوه براینکه از سوی قانون محدود می‌ شوند، فرهنگ مردسالار نیز بر افزایش این محدودیت موثر بوده و در نتیجه زنان با تهدید، خشونت و قتل از سوی مردان خانواده رو برو می‌شوند. پس با درک چنین واقعیتی و شرایط کنونی جامعه ایران، انتظار می ‌رود رسانه ها نقش مثبتی در این امر ایفا کنند و جهت رفع خشونت در جامعه و آگاه سازی تلاش کنند.
زنان بسیاری یا توسط افراد درجه یک خانواده خود و به بهانه های واهی به قتل رسیده اند و یا در نتیجه فشارهای اقتصادی، اجتماعی و به ویژه کودک ‌همسری ناچار به خودکشی و خودسوزی شده اند.

مخالفان سرسخت حضور زنان در ورزشگاه
ورود زنان به ورزشگاه به مسئله ای پر از ابهام تبدیل شده و تندروهای مذهبی که فعالیت سیاسی خود را با ترور آغاز کردند، اکنون از مخالفان سرسخت ورود زنان به ورزشگاه هستند. جریاناتی که نقش اساسی در تعیین برنامه ها و سیاست کشور و به ویژه در دولت سیزدهم دارد.
روز پنجشنبه ٧ بهمن، در جریان دیدار تیمهای فوتبال ایران و عراق، حاکمیت ایران ناچار شد درهای استادیوم را به روی زنان باز کند. اما باز شدن درهای استادیوم تحت فشار فیفا و جامعه جهانی صورت گرفت و در واقع زنان دوستدار فوتبال برای تهیه بلیط با مشکل روبرو شدند و نتوانستند در ورزشگاه حضور یابند.
همچنین تصاویر منتشر شده از زنان چادری و زنانی که لباس متحد الشکل پوشیده بودند نشان‌ از گزینشی بودن تماشاگران زن بود. از سویی خبرنگاران زن نیز از راه یافتن به ورزشگاه و تهیه خبر محروم شدند و فضای ورزشگاه کاملا در اختیار مردان بود.
اکنون با گذشت چند روز از این رخداد، حاشیه های آن هنوز ادامه دارد. تندروهای اصولگرا از مخالفان سرسخت حضور زنان در جامعه و به ویژه در ورزشگاه هستند.
اسدالله بادامچیان، دبیر کل حزب موتلفه اسلامی، با سخنان تبعیض ‌آمیز و زن‌ ستیزش در مورد حضور زنان در ورزشگاه مهر تایید بر این ادعا زد.
او با گفتن اینکه «کسانی که سنگ حضور زنان در ورزشگاه را به سینه می ‌زنند دل شان برای زنان نسوخته است»، حضور زنان در ورزشگاه را یک بازی سیاسی و باندبازی و جریانی خواند.
او ورود زنان به ورزشگاه را کارهای بی در و دروازه ای توصیف کرده که آسیبهایی به همراه خواهد داشت و به گفتهی او زنان با حضورشان در ورزشگاه در معرض تعرض قرار می ‌گیرند و مساله تبدیل به جریان ابتذال می‌ شود. این کارگزار مرتجع نظام به روی خود نمی آورد که زنان در عرصه های گوناگون مورد تعرض و تجاوز قرار می گیرند.

واکنش به آوازخوانی زنی جوان در یک جلسه ادبی
آوازخوانی زنان در ایران، همیشه یکی از موضوعات و مسائل اصلی بوده است. در حالی که در بیشتر کشورهای اسلامی آوازخوانی زنان بدون مانع است اما رژیم جمهوری اسلامی به بهانه شریعت و قوانین اسلامی مانع تک خوانی زنان می ‌شود.
آوازخوانی زنی جوان در انجمن ادبی البرز در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی طی روزهای 7 و 8 اسفند، واکنشهای بسیاری در پی داشته و باعث لغو جلسات انجمن شد.
بنابر ویدیوی منتشر شده در رسانه های اجتماعی، زنی جوان با صدایی زیبا در جلسه انجمن ادبی البرز که در ادارهی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شده، آواز می‌خواند. انتشار این ویدیو واکنشهای بسیاری در پی داشت و جنجال ‌برانگیز شد.
ستاد سرکوبگر امر به معروف استان البرز، به انتشار این ویدیو واکنش نشان داد و مدیر انجمن ادبی نیز به اداره ارشاد فراخوانده و توبیخ شد، مدیر انجمن موظف به عذرخواهی رسمی از عموم مردم به دلیل بی‌ اعتنایی به شَرع و قانون و انتشار فایل تصویری آن شده است. همچنین ضمن لغو مجوز این انجمن برای برگزاری جلسات، مدیر کل وقت ارشاد استان نیز توبیخ شده است. از این انجمن تعهد کتبی گرفته شده تا در صورت آغاز فعالیتهای خود، قوانین و اصول حاکم بر فعالیتهای انجمن را بیش از پیش رعایت کنند.

طالبان در راه فرهنگ‌سازی حجاب
معزالدین احمدی، رئیس اطلاعات و فرهنگ اداره‌ طالبان در بدخشان گفته است که رسانه‌ های محلی را در اختیار دارد و از این طریق می ‌تواند ارزشهای اسلامی را در جامعه‌ افغانستان تطبیق دهد و جهت تنویر اذهان عامه نسبت به مقدسات دینی و اسلامی و به خصوص در مورد حجاب اطلاع ‌رسانی و تبلیغات بیشتر صورت گیرد.
این مسئول محلی طالبان در حالی از در اختیار داشتن رسانه ‌های محلی بدخشان حرف می ‌زند که سخنگویان طالبان همواره از آزادی بیان و رسانه ‌ها در «چوکات شریعت اسلامی» حرف زده است.
در ماههای اخیر نیز اداره‌ امر به معروف طالبان، با محدودیت رفت ‌و آمد زنان، پوشیدن حجاب را اجباری و به راننده‌‌ موتورهای شهری دستور داده بود زنانی که حجاب را رعایت نمی‌ کنند حق سوارشدن ندارند، هم‌چنین چادر یا برقع و حجاب خاص را به ‌عنوان حجاب برای زنان معرفی کرده است.
زنان فعال و معترض در این راستا دست به تجمعات اعتراضی زده و با برگزاری کمپینهایی، حجاب اسلامی برقع را رد کرده و لباس و طرز پوشش منطقه‌ افغانستان را جایگزین آن می ‌دانند. به دلیل عدم‌ اررزش ‌دهی به آزادی بیان و تفکر در افکار طالبان، بسیاری از این زنان یا دستگیر و یا به قتل و تهدید به مرگ شده ‌اند.

موضع ارتجاعی طالبان در مورد زنان شرکت کننده در پارلمان اروپا
مقامات گروه زن ‌ستیز طالبان، زنانی که در نشست دو روزه پارلمان با محوریت وضعیت زنان و حقوق بشر در افغانستان حضور داشتند را نمایندگان اروپا خوانده است.
طالبان آنان را نماینده زنان افغانی نمی ‌داند و تنها زنانی که برقع می ‌پوشند و نظام مردسالار و زن‌ ستیز را ترویج می‌ کنند را به عنوان نمایندگان زنان افغانستان می ‌داند.
انعام ‌الله سمنگانی، معاون سخنگوی طالبان در توییتی در این مورد گفته است: پارلمان اروپا اصلا نماینده زنان افغانستان را دعوت نکرده بلکه زنانی را انتخاب کرده که اکنون در اروپا هستند. به گفته انعام ‌الله سمنگانی، زنان دعوت شده به پارلمان، خواستهای شان را از آدرس آن پارلمان مطرح می ‌کنند.
نشست پارلمان اروپا در روزهای 12 و 13 بهمن، تحت عنوان «روزهای زنان افغان» در بروکسل برگزار شد. در این نشست وضعیت زنان افغانستان پس از بازگشت طالبان پرداخته شد.
علاوه بر شخصیتهای برجسته جهانی در حوزه حقوق زنان، شخصیتهای تاثیرگذار افغانستان از جمله سیما سمر، شهرزاد اکبر، حبیبه سرابی، حوریه مصدق، ظریفه غفاری و صحرا کریمی در این نشست حضور داشتند.
اعتراض طالبان به این نشست در حالی است که به گفته منابع محلی در افغانستان، محبوبه سراج یکی از زنان فعال در این نشست به دعوت طالبان حضور داشته و سخنرانی کرده است.

روز جهانی مبارزه علیه مثله کردن جنسی زنان
روز 17 بهمن (۶ فوریه) روز جهانی مبارزه با مثله کردن اندام جنسی زنان (FGM) تعیین شده است. موضوع امسال «تسریع سرمایه ‌گذاری برای پایان‌دادن به مثله کردن جنسی» زنان است. برنامه امسال فراخوان برای حمایت از برنامه‌ هایی برای ارائه‌ خدمات و پاسخ به افراد آسیب دیده و در معرض خطر، توسعه و اجرای قوانین، و تقویت ظرفیت نهادی برای حذف این عمل است.
مثله کردن جنسی زنان که Female genital mutilation نامیده می‌ شود، شامل کلیه فرایندهایی است که طی آن بخشی از قسمت خارجی دستگاه تناسلی یا تمام آن برداشته می ‌شود، به علاوه به هرگونه سبب دیگری که به دلایل غیر پزشکی به ناحیه تناسلی زنان وارد می شود، ختنه زنان گفته می ‌شود.
این عمل توسط ختنه‌ گران سنتی انجام می‌ شود که تخصصی در این کار ندارند و معمولا کارهای دیگری در جامعه انجام می‌ دهند. سازمان جهانی بهداشت اکیدا ختنه‌ زنان را رد کرده و توصیه می ‌کند هر چه سریعتر این کار ممنوع شود.
سازمان جهانی بهداشت می ‌گوید حدود ۱۰درصد دخترها هنگام ختنه ‌شدن می ‌میرند و ۲۵ درصد هم در پی عفونت و عوارض جسمی بعدی از دست می ‌روند. یونیسف از وجود دستکم ۲۰۰ میلیون زن ختنه شده در سراسر دنیا خبر می ‌دهد.

به تعویق افتادن رسیدگی به پرونده «دختر خالکوبی» در مراکش
رسیدگی به پرونده خدیجه مشهور به «دختر خالکوبی» در مراکش که در آن ١٢ مرد متهم به تجاوز گروهی، آدم ‌ربایی، خالکوبی و قاچاق انسان هستند، به زمان دیگری موکول شد.
پس از درخواست ارائه دفاعیات جدید از سوی متهمان، دادگاه تجدید نظر روز دوشنبه 18 بهمن (٧ فوریه) بار دیگر پرونده خدیجه که در رسانه های اجتماعی به «دختر خالکوبی» مشهور شده است را به زمان دیگری موکول کرد. در این پرونده ١٢ نفر به تجاوز جنسی، آدم‌ربایی، خالکوبی، و قاچاق انسان متهم هستند.
دادگاه تجدید نظر بنی ملال، ١۴ نفر را در این پرونده به ٢٢۶ سال حبس و ١١ نفر دیگر را هر کدام به ٢٠ سال زندان محکوم کرده است. همچنین براساس حکم دادگاه باید ١۵ میلیون «دِرهَم» (واحد پول مراکش) به عنوان غرامت به قربانی پرداخت شود.
دادگاه رسیدگی به این پرونده بیش از ٣ سال به طول انجامید و جزئیات آن به سال ٢٠١٨ بازمی ‌گردد، زمانی که تصاویری از نوجوانی در شبکه های اجتماعی پخش شد و براساس تصاویر این نوجوان ١٧ ساله مورد خشونت و تجاوز گروهی قرار گرفته بود.
این حادثه واکنشهای گسترده افکار عمومی مراکش و بین‌المللی را در پی داشت، همدردی با خدیه هنگامی که فاش کرد جلوی منزل یکی از آشنایانش در شهر اولاد در نزدیکی شهر بنی ملال در مرکز مراکش ربوده شده است، افزایش یافت. خدیجه حدود دو ماه در بازداشت آدم ‌رباها بود و در مدت بازداشت انواع شکنجه و خشونت از جمله سوزاندن با سیگار و خالکوبی بدن را تجربه کرده بود.
فعالان حقوق بشر نسبت به گسترش پدیده سواستفاده از زنان مراکشی هشدار می‌ دهند. با وجود اینکه از سال ٢٠١٨ قانونی که خشونت علیه زنان از جمله ازدواج اجباری، کودک همسری، تجاوز و آزار جنسی در اماکن عمومی را جرم ‌انگاری می ‌کند تصویب شد اما همچنان این پدیده در بیشتر شهرهای این کشور گسترش دارد.

پشتیانی کارگزاران حکومت از فاجعه قتل مونا
روز پنجشنبه 21 بهمن، احمد راهدار مدیر موسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی، در رابطه با قتل فجیع مونا حیدری در اهواز گفت: در این قضیه یک مرد ایرانی مورد ظلم قرار گرفته است.
در حالی که جامعه مدنی و فعالان حوزه زنان، کلماتی همانند غیرت، شرف و مردانگی را عامل اصلی جنایات صورت گرفته علیه زنان می‌دانند، این آخوند زن ‌ستیز که با گفتارش نماینده واقعی ایدئولوژی زن‌ ستیز جمهوری اسلامی محسوب می ‌شود گفت، «مرد ایرانی مورد ظلم قرار گرفته و از شرایط عادی خارج شده و غیرت ورزیده است.»
آخوند احمد راهدار، که به عنوان مدیر یکی از موسسات شناخته شده ترویج زن ‌ستیزی و جنایت شناخته می ‌شود نه تنها اشاره ای به دردناکی و فاجعه بار بودن این جنایت نکرده بلکه در کمال خونسردی گفته است: ممکن است در روش به کارگیری این غیرت به خطا رفته باشد.
از سویی یکی دیگر از آخوندهای منتسب به رژیم با تایید جنایت صورت گرفته، قاتل را قربانی خواند.
محمد حسین هاشمیان، دبیر کمیسیون حوزه شورای عالی انقلاب فرهنگی، با اشاره به جنایت قتل وحشتناک مونا گفت: هم قاتل و هم مقتول به نوعی مورد ظلم واقع شده اند.
او نیز نه تنها آن را محکوم نکرد بلکه قربانی دانستن آنها را منتسب به فضای مجازی دانسته و گفت: آنها قربانی فضای رسانه ای و شبکه های اجتماعی شده اند.

روز جهانی زنان (22 بهمن/11 فوریه) در علم
دستیابی به برابری و توازن جنسیتی در علم و دانش شعار امسال روز زنان در علم است.
به منظور دستیابی به دسترسی کامل و برابر زنان به علم و دستیابی بیشتر به برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه‌ ای را تصویب و ۱۱ فوریه را به عنوان روز زن در علم، روزی برای شناخت نقش زنان در علم و فناوری است.
تنها ۳۵ درصد از کل دانش ‌آموزانی که در رشته ‌های مربوط به علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی ثبت ‌نام کرده ‌اند، زن هستند.
همچنین مطالعات اخیر نشان می ‌دهد که معمولا زنان در این رشته‌ها دستمزد کمتری نسبت به مردان دریافت می‌کنند. اگرچه ممکن است تعداد زنان زیادی در علم و فناوری وجود نداشته باشد اما اکتشافات و تحقیقات آنها به همان اندازه مهم است.
روز جهانی زنان در علم در ۱۱ فوریه به ما این امکان را می ‌دهد تا دستاوردهای مهم زنان در علم را ارج نهیم و تمرکز بسیار مورد نیاز را بر زنانی که وارد مشاغل علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات می‌شوند، قرار دهیم.
ریاضیات به عنوان سریع ‌ترین بخش مشاغل در حال رشد و یافتن استعدادهای موجود برای کارفرمایان دشوار است، امروز با یادگیری در مورد زنانی که مسیر خود را به عنوان پیشگامان فناوری ترسیم می‌کنند و با حمایت از زنان جوان برای پیگیری علایق خود در ریاضیات و فناوری این امکان فراهم می‌شود که زنان هم بیش از پیش در توسعه‌ی علم نقش ایفا کنند.

(منابع استفاده شده برای تهیه این مجموعه: ایندپندنت، سایت خبری سازمان ملل، رادیو زمانه، ایسنا، خبرگزاری فرانسه، صدای امریکا، یورو نیوز، خبرگزاری رخشانه)

منبع: نبرد خلق شماره ۴۴۸، یکشنبه اول اسفند ۱۴۰۰ - ۲۰ فوریه ۲۰۲۲
http://www.iran-nabard.com/N448/zanan%20448.htm