هدیه تهرانی خطاب به اصغر فرهادی: مردم فقط حق تنفس می‌خواهند

دویچه وله
هدیه تهرانی به یادداشت اصغر فرهادی درباره اعتراض‌های اخیر در ایران پاسخ داده است. به گفته این هنرپیشه سینما و تئاتر، مشکل مردم نه "بی‌پاسخ ماندن پرسش‌ها" آنگونه که فرهادی می‌گوید، بلکه فقدان "حق تنفس بدون درد" است.

هدیه تهرانی با انتشار متنی در صفحه اینستاگرام خود، به یادداشت اصغر فرهادی درباره اعتراض‌های اخیر در ایران پاسخ داده است. به گفته این هنرپیشه سینما و تئاتر، مشکل مردم نه "بی‌پاسخ ماندن پرسش‌ها" آنگونه که اصغر فرهادی گفته است، بلکه این است که آنها خواستار "زندگی، خوبی، صلح، آرامش، آزادی و حق تنفس بدون درد" هستند.

روز گذشته (سه‌شنبه ۱۹ دی/ ۹ ژانویه) اصغر فرهادی، سینماگر سرشناس، پس از سکوتی طولانی و در حالی که بسیاری از هنرمندان به اعتراض‌های اخیر ایران واکنش نشان داده بودند، با انتشار یادداشتی زیر عنوان "پرسش، تحقیر، خشم" در مورد تجمع‌ها وتظاهرات سراسری روزهای گذشته اظهار نظر کرد.


نمایش خیابانی "خشم تحقیرشدگی"

فرهادی "خشم تحقیرشدگی" را محصول "بی‌اعتنایی به چراها و پرسش‌های انباشته‌شده در جامعه" ارزیابی کرده و عملا اعتراض‌های اخیر را نتیجه خشمی دانسته بود که از بی‌پاسخ ماندن پرسش‌های مردم نشأت گرفته است.

خالق "درباره الی" همچنین با "خانواده‌های داغدار و همه آسیب‌دیدگان" اعتراضات اخیر ابراز همدردی کرده و نوشته بود که "چشم‌های سرشار از میل به زندگی" آرمین صادقی، نوجوانی که در جریان این اعتراضات جان خود را از دست داد، لحظه‌ای از نظرش دور نمی‌شود.

اصغر فرهادی از جمله نوشته بود: «بی‌اعتنایی به چراها و پرسش‌های انباشته‌شده در جامعه، برخلاف تصور کسانی که بالاترین وظیفه‌شان پاسخ‌گویی‌ست، حاصلش نه فراموشی و آرامش که تحقیر اجتماعی‌ست و زخم ملتهب تحقیر، مهم‌ترین و قوی‌ترین عامل خشم. هیچ خشمی به اندازه خشم تحقیرشدگی ماندگار و عمیق نیست. به سکوت واداشتن، بازداشت و تهدید پرسش‌گران به معنای از میان رفتن پرسش‌ها نیست. پرسش‌ها باقی‌اند و در گوشه ذهن‌ها در حال تکثیر».

هدیه تهرانی در پاسخ به اصغر فرهادی در ابتدا نوشته است: «بله آقای فرهادی، این روزها که هیچ، در باقی روزهای قبل نیز، ما با احساسات و اندیشه‌های متفاوتی دچار چالش بودیم و ‌هستیم... اینکه در انبوه فقدان‌ها، نمی‌دانیم چه بگوییم، چه بنویسیم و چه کنیم».

بازیگر سرشناس سینمای ایران در بخش دیگری از متن خود می‌نویسد: «هیچکس نمی‌دانست چه بگوید و چه کند جز تحمل در خویشتن خویش و یا خود را به خواب زدن و امید به فردا داشتن، تا این‌که فریادهای درون به بیرون و به کوچه‌ها کشیده شد. آقای فرهادی این‌که "چرا به کوچه کشیده شد؟" سوال است، نه این‌که این مهم را فراموش کنیم و برای آرامش خودمان به این تحلیل برسیم که مردم برای پرسش به کوچه آمدند تا پاسخی دریافت کنند».


"حق تنفس بدون درد، بدون خون، بدون خشم"

اصغر فرهادی در یادداشت خود نوشته بود: «[...] آنچه در این سال‌ها بخشى از مردم را به اعتراض در شکل‌های مختلف واداشته، پرسش‌های بی‌پاسخی‌ست که در طی این چند دهه در همه زمینه‌ها از سر پنهان‌کاری و مصلحت‌جویی یا نادیده گرفته شده و بی‌پاسخ مانده و یا به آن‌ها پاسخ‌های غیرواقعی و توهم‌آلود داده شده».

هدیه تهرانی اما با اشاره به اینکه "مسئله پاسخ به پرسش‌ها نیست"، فهرستی طولانی از "چرایی فقر و بیماری و بیکاری" گرفته تا چرایی "اعتیاد، فساد و فحشا، سرنوشت کودکان، ناامیدی و رنج مردان و تبعیض علیه زنان" را برمی‌شمرد و نتیجه می‌گیرد که «نه آقای فرهادی، مردم چرایی این دردها و ناهنجاری‌ها را می‌دانند و به دنبال پاسخ به پرسش‌هایشان فریاد نمی‌زنند... مردم دردشان را فریاد می‌زنند و فقط زندگی، خوبی، صلح، آرامش و آزادی می‌خواهند، حق تنفس بدون درد، بدون خون، بدون خشم. مردم چرایی داغ مادران ایران را می‌دانند و سرزمین مادری داغدارمان را می‌شناسند».

اعتراض‌های خیابانی در ایران روز ۷ دی در مشهد آغاز شد و به سرعت سراسر کشور را فراگرفت. تظاهرکنندگان در بیش از ۱۰۰ شهر کوچک و بزرگ ایران شعارهایی را علیه مقام‌های درجه اول جمهوری اسلامی، همچون رئیس جمهوری، رئیس قوه قضائیه و رهبر جمهوری اسلامی، سر دادند. در جریان این اعتراضات ۳۷۰۰ نفر بازداشت و دست‌کم ۲۵ نفر کشته شده‌اند. مرگ دست‌کم دو بازداشت‌شده در زندان‌های ایران تأیید شده است. مسئولان جمهوری اسلامی دلیل مرگ این دو نفر را "خودکشی" اعلام کرده‌اند. شواهدی نیز مبنی بر "مفقود" شدن یک نفر و مرگ یک بازداشتی دیگر نیز وجود دارد.

اعتراض‌های گسترده واکنش بسیاری از هنرمندان را نیز برانگیخت. بخش زیادی از هنرمندان حمایت خود را از "حق اعتراض مسالمت‌آمیز"، اعلام کردند. جعفر پناهی، کارگردان سرشناس ممنوع‌الکار، پیشنهاد کرد که حکومت ایران برای روشن شدن "پایگاه مردمی"اش یا اجازه برگزاری رفراندوم بدهد و یا "بدون لشکرکشی" با "تظاهرات آزاد" مردم موافقت کند.

ترانه علیدوستی، مهناز افشار و امین زندگانی (بازیگر)، تهمینه میلانی (کارگردان)، حمید فرخ‌نژاد (بازیگر و کارگردان)، مهدی کرم‌پور (کارگردان و فیلمنامه‌نویس)، شیرین نشاط (عکاس و کارگردان)، علیرضا عصار، فرامرز اصلانی، گوگوش، ابی، هاتف و منصور (خواننده) و رضا دقتی (عکاس)، از جمله هنرمندانی بودند که از حق ‌تجمع‌های مسالمت‌آمیز حمایت کرده و نگرانی ‌خود را از خشونت و خونریزی ابراز کرده بودند.