ادامه گرمایش زمین، تهدیدی جدی برای ثبات آسیای میانه

ایرنا
تغییرات اقلیمی در آسیای میانه به مرور زمان ثبات و آرامش این منطقه را بر هم خواهد زد و کاهش منابع طبیعی به ویژه آب می تواند باعث بروز مناقشاتی میان کشورهای این منطقه شود، اما به گفته محققان هنوز هم فرصت همکاری برای پیشگیری از بروز چنین فاجعه ای وجود دارد.

آسیای میانه که گوشه ای خشک و گرم از کره زمین است، به مرور زمان پیامدهای تغییر اقلیم را احساس می‌کند اما باید این منطقه را از آسیب های این تغییرات در امان نگاه دارد.

بر اساس ارزیابی های گروهی از محققان پژوهشگاه بین‌المللی صلح 'شو سیتی' که درباره پیامدهای احتمالی گرمایش زمین در مناطق مختلف تحقیق کرده اند، تغییر اقلیم می ‌تواند ثبات آسیای میانه را بر هم زده و کشورهای این منطقه را بر علیه یکدیگر ترغیب کند.

'بارن' یکی از این محققان می گوید که آسیای میانه از حالا با چالش های امنیتی زیادی مواجه است و تغییر شرایط آب و هوایی و اقلیم، موجب افزایش این چالش ها خواهد شد و در نتیجه حل و فصل آنها را برای کشورهای منطقه مشکل تر خواهد ساخت.

وی افزود: آسیای میانه که در حال حاضر از ثبات نسبی برخوردار است در برابر چنین پدیده ای بسیار آسیب پذیر خواهد بود. متاسفانه کشورهای این منطقه درمورد موضوع گرمایش کره زمین با یکدیگر همکاری ندارند؛ مشکلات تقسیم آب، تقسیم انرژی، تقسیم منابع طبیعی دیگر که با گرمایش زمین کاهش می یابد از دیگر چالش هایی است که امنیت و ثبات آسیای میانه را تهدید می کند.

در این ارزیابی آمده است که اگر با ادامه‌ گرمایش زمین ذخایر آب منطقه کاهش یابد، ممکن است میان تاجیکستان، قرقیزستان، ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان بر سر آب این منطقه مناقشاتی صورت گیرد.

محققان پیش ‌بینی کرده‌اند که در صورت کاهش ذخایر آبی، تاجیکستان و قرقیزستان که در مناطق بالاتری قرار دارند آب را برای نیروگاه های خود ذخیره کرده و ساکنان کشورهای پایین تر به آب دسترسی نخواهند داشت.

بنا بر گزارش ها 60 درصد از آب های مناطق آسیای میانه از یخچال های طبیعی تاجیکستان تامین می شود، اما به دلیل تغییرات آب و هوایی و افزایش دما در 30 سال گذشته، بیش از یک هزار یخچال در تاجیکستان از بین رفته است و تعداد بیشتری نیز از بین خواهد رفت.


**آغاز همکاری در راستای پیشگیری از خطر
به گفته بارن، در حال حاضر کشورهای آسیای میانه فرصت خوبی برای همکاری و ‌اندیشیدن به راه حل هایی در راستای جلوگیری از هرگونه مناقشه در آینده دارند.

او می گوید: 'مشکلات و خطراتی که در این ارزیابی ذکر شده است به سرعت بروز خواهند کرد، بنابراین با توجه به تحولات مثبت منطقه، کشورهای آسیای میانه باید با همکاری هرچه بیشتر به رشد اقتصادی و مذاکره در این باره کمک کرده و سرمایه گذاری در این منطقه را افزایش دهند.

طبق گفته این محققان، اگر کشورهای منطقه از همین حالا بر سر مسائل مرزی خود به توافق نرسند تغییرات اقلیمی می‌تواند مذاکرات آنها را به یک مناقشه جدی تبدیل کند.

در ادامه این گزارش آمده است که در مناطق بحث برانگیز مرزی، مردم بر سر زمین و آب رقابت می کنند؛ کاهش منابع آب و از بین رفتن چراگاه ها و تشدید رقابت در این مناطق باعث افزایش خصومت میان کشورها خواهد شد.
هرچند تعیین و علامت گذاری مرزهای تاجیکستان و ازبکستان تقریبا به پایان رسیده است اما 400 کیلومتر از مرزهای بین تاجیکستان و قرقیزستان هنوز هم تعیین و علامت‌‌گذاری نشده‌ است. سال های اخیر جنگ های زیادی بر سر این مرزها به ویژه در مرز تاجیکستان صورت گرفته است.

به گفته دانشمندان، ممکن است دمای هوا تا چند سال آینده 4 درصد افزایش یابد و باعث بدتر شدن شرایط زندگی در آسیای میانه شود. تغییرات آب و هوایی موجب بروز بلایای طبیعی همچون سیل، خشکسالی، بادهای شدید و طوفان شود و زندگی را برای مردم آسیای میانه بیش از پیش دشوار سازد.