انتخابات ترکیه و آینده سیاسی اردوغان


بی بی سی
روز یکشنبه، ۲۴ ژوئن، مردم ترکیه برای انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی کشور پای صندوق رأی می‌روند.

این انتخابات آینده سیاسی رجب طیب اردوغان را تعیین خواهد کرد.

قراربود این انتخابات اواخرسال ۲۰۱۹ انجام گیرد اما آقای اردوغان به امید افزایش قدرت خواستار برگزاری زودهنگام آن شد.



طی پانزده سالی که رجب طیب اردوغان برسرکاربوده است در تمام انتخابات رای آورده است؛ اما با توجه به شرایط بد اقتصادی ترکیه در این انتخابات با احزاب مخالف بسیار قدرتمندی روبروست.

رجب طیب اردوغان با پشتوانه حزب حاکم اسلام‌گرای «عدالت و توسعه»، از زمان پایه‌گذاری ترکیه مدرن تاکنون بیش از هرکس دیگری باعث تغییر در کشورش شده است.

اردوغان شخصیت بحث‌انگیزی است که بعد از کودتای نافرجام ۲۰۱۶ اقدام به تحکیم پایه‌های قدرت خود کرد.

از آن زمان تاکنون ترکیه در وضعیت اضطراری قرارداشته است.

تحت مقررات وضعیت اضطراری ۱۰۷ هزار کارمند دولت و سرباز اخراج و بیش از ۵۰ هزار نفرزندانی شده‌اند که از ماه ژوئیه سال ۲۰۱۶ تاکنون منتظر محاکمه هستند.

رجب طیب اردوغان بعد از دو دوره که نخست‌وزیری ترکیه را عهده دار بود در اولین انتخابات ریاست جمهوری کشورش پس از سال ۲۰۱۴ به این سمت انتخاب شد که تصور می‌رفت یک نقش تشریفاتی باشد.

اما ۵۱ درصد مردم ترکیه در رفراندم آوریل سال ۲۰۱۷ اصلاحاتی درقانون اساسی را پذیرفتند که به رئیس جمهور قدرت بیشتری تفویض کرده است از جمله:

رئیس جمهور قدرت تعیین و عزل مقامات بلندپایه دولت از جمله وزرا و معاون ریاست جمهوری را دارد.

رئیس جمهور دارای قدرت دخالت در نظام قضایی کشوراست.

رئیس جمهور دارای اختیار برقراری وضعیت فوق العاده در کشور است.

علاوه براین اختیارات تازه براساس اصلاح قانون اساسی پست نخست‌وزیری هم حذف شده است.

بعضی از منتقدان دولت ترکیه بر این باورند که رئیس جمهور جدید دارای قدرت بیش از حد خواهد بود زیرا در ترکیه برخلاف روسای جمهور فرانسه و آمریکا رئیس جمهور یک نهاد نظارتی برای ایجاد موازنه ندارد.

برای تصدی مقام ریاست جمهوری شش نامزد در این انتخابات رقابت می کنند اگر یکی از آن ها بیش از ۵۰ درصد آرا را به دست آورد می تواند مقام ریاست جمهوری را از آن خود کند. در غیر این صورت انتخابات به دور دوم کشیده خواهد شد که تاریخ برگزاری آن هشتم ماه ژوئیه تعیین شده است.
رجب طیب اردوغان براین باور است که می تواند در دور اول به پیروزی برسد.

اما رقیب اصلی او محرم اینجه از حزب جمهوری خواه خلق (CHP) مبارزه انتخاباتی موفقیت آمیزی داشته است و می تواند رقیب خطرناکی برای اردوغان به شمار آید.

مردم ترکیه هم‌زمان در انتخابات پارلمانی هم شرکت می کنند که می تواند تاثیر بسزایی بر دور دوم انتخابات ریاست جمهوری داشته باشد.

اگر در انتخابات پارلمانی روز یکشنبه آقای اردوغان بتواند ۶۰۰ کرسی حزب خود در مجلس را حفظ کند، می‌تواند در موقعیت محکم‌تری قرار بگیرد در غیر این صورت وجهه اردوغان به شدت لطمه خواهد دید که می تواند در نتیجه انتخابات تاثیر داشته باشد.

ترک‌های خارج از کشور می‌توانند نقش تعیین کننده‌ای داشته باشند.

نتیجه انتخابات همچنین به آرای حزب دمکراتیک خلق (HDP) که از پشتیبانی کردها برخوردار است بستگی خواهد داشت.

این حزب باید ۱۰ درصد آرای ملی را به خود اختصاص دهد.
اگر آرای حزب دمکراتیک خلق کمتر از ۱۰ درصد باشد نمی تواند تحت نظام اختصاص کرسی‌های پارلمانی موفق به اخذ کرسی در پارلمان شود؛ اما درصورت بدست آوردن ۱۰ درصد یا بیشتر آرا می تواند در پارلمان باقی بماند و بر سر اکثریت آرای حزب عدالت و توسعه رجب طیب اردوغان مشکل ایجاد کند.

نتیجه انتخابات هرچه باشد برای آینده ترکیه حائز اهمیت بسیاری است.

اگر آقای اردوغان موفق به کسب آرای ریاست جمهوری شود و حزب او اکثریت خود درپارلمان ترکیه را حفظ کند، در تحکیم قدرت خود موفق خواهد شد.

اما اگر در هر دو انتخابات موفق نشود چشم‌انداز سیاسی ترکیه کاملا دگرگون خواهد شد و اگر نتیجه انتخابات ریاست جمهوری با اکثریت پارلمانی تفاوت داشته باشد برای سال‌ها ترکیه دچار بی ثباتی سیاسی خواهد شد.

شهروندان ترک مقیم خارج که از مجموع آرای کل ۵۹ میلیون دارای سه میلیون رای هستند، قبلا رای خود را به صندوق‌های ریخته‌اند.