حمید نوری متهم به جنایت جنگی و قتل عمد: کشتار تابستان ۶۷ جعلی و توهمی است


سه شنبه ۲ آذر ۱۴۰۰ - ۲۳ نوامبر ۲۰۲۱

بی بی سی: محاکمه حمید نوری تبعه ایرانی متهم به جنایت جنگی و قتل عمد در جریان اعدام زندانیان سیاسی در ایران در تابستان ۱۳۷۶ امروز در استکهلم پایتخت سوئد با دفاعیات متهم از خود آغاز به کار کرد.آقای نوری در ابتدای این جلسه خود به دفاع از خود پرداخت و اتهامات مطرح شده را داستان ساختگی ، تهوع آور و مسخره خواند.وی گفت که خدا او را انتخاب کرده که پس از ۳۳ سال نماینده ملت ایران باشد . آقای نوری اتهام جنایت جنگی و قتل عمد را افترا به ملت ایران خواند.دادگاه چند جلسه اخیر خود را در کشور آلبانی برگزار کرده بود تا شاهدانی که در این کشور هستند و امکان سفر به سوئد نداشتند بتوانند در حضور قاضی ادله خود را مطرح کنند.حمید نوری ۱۸ آبان ۱۳۹۸ (نهم نوامبر ۲۰۱۹) به ظن مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی مجاهد و چپ در زندان گوهردشت در تابستان سال ۱۳۶۷، به محض ورود به فرودگاه استکهلم بازداشت شد. کیفرخواست او سال جاری صادر وی رسما به ارتکاب جنایت جنگی و قتل عمد زندانیان متهم شد.

تلویزیون ایران اینترنشنال: آغاز دور جدید دادگاه یکی از متهمان اعدام‌های زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷. حمید نوری و وکلایش ماکت راهرو مرگ را بررسی کردند. برای اولین بار مقام های رسمی ایران در دادگاه حضور دارند.
مرحله سوم دادگاه حمید نوری امروز در استهکلم برگزار می‌شود. در این جلسه کاردار سفارت جمهوری اسلامی در سوئد و همراهان او حضور دارند و حمید نوری و وکلایش ماکت راهرو مرگ را بررسی کردند. دادگاه این متهم به اعدام صدها زندانی سیاسی در تابستان ۶۷ در زندان گوهردشت برای یک هفته به‌طور موقت به آلبانی منتقل شده بود. ۷ شاهد از اعضای سازمان مجاهدین خلق برای این‌که نمی‌توانستند به سوئد سفر کنند در دادگاه آلبانی شهادت دادند. بر اساس دادخواست حمید نوری به‌قتل و انجام جنایت آشکار و نقض حقوق بین‌الملل متهم شده است. حمید نوری در ۱۸آبان سال۹۸ در فرودگاه آلاندای استهکلم بازداشت شد. قرار است جلسات دادگاه او تا اردیبهشت سال آینده ادامه داشته باشد.

مجری: مهران امروز در دادگاه از صبح چه گذشته و چه کسانی امروز در این دادگاه حضور دارند.
مهران عباسیان: امروز آغاز جلسه ۴۲ دادگاه حمید نوری در شهر استهکلم است. اولین روز از فصل سوم دو هفته این دادگاه به کشور آلبانی و شهر دورس رفته بود برای استماع ۷ شاهد که ساکن اردوگاه یا مقر سازمان مجاهدین هستند. در آلبانی سازمان مجاهدین یک ماکت از زندان گوهردشت درست کرده بود که شاکیها به اون اشاره داشتند کجا راهروی مرگه چه قسمت اتاق مرگه و در آنجا چه بر سرشون امده. خود حمید نوری تقاضا کرده بود که این ماکت از آلبانی به استهکلم بیاد. امروز ماکت در دادگاه استهکلم حاضر بود. اول جلسه قاضی زاندر ۱۰دقیقه فرصت به حمید نوری و و کلاش داد که این ماکت را بررسی کنند. امروز یکی از روزهای مهم این دادگاه در دو سال اخیر است. برای اولین بار قاضی، دادستان و شاهدان و شاکیان و کسانی که اینجا حاضر بودند شنونده اظهارات حمید نوری بودند. امروز قرار است دفاع کنه از خودش حمید نوری اما امروز حدود ۴۰دقیقه اشاره به موارد مختلفی داشت بعد از سلام علیک با حضار و سلام مخصوص به خانواده خودش که سه نفر از اعضای خانواده حمید نوری امروز در دادگاه حاضر هستند بجز کاردار سفارت ایران و سه نفر همراهش که در اتاق های مختلف در این دادگاه حاضر هستند. حمید نوری به این اشاره داشت که من می‌تونم ظرف دو دقیقه نمایشنامه این دادگاه را بهوا بفرستم و این قضیه اعدام تابستان ۶۷ را یک دادستان تخیلی نامید. خبرنگاران زیادی از سرتاسر دنیا امروز به استهکلم آمدند تا این دادگاه را پوشش بدهند. همکار ما شاهد علوی هم در دادگاه حاضر بود. می‌خواهم از شاهد بپرسم شما شنونده اظهارات خود حمید نوری بودید چه ارزیابی دارید.

شاهد علوی: به نظر می‌رسه که حمید نوری خودش را خوب آماده کرده برای دادگاه منتهی خوب در معنایی که دستگاه امنیتی جمهوری اسلامی از یک اجرای خوب می‌تونه معرفی بکنه به دنیا. حمید نوری با یکسری شعار شروع کرد خودش را نماینده ملت ایران دانست و گفت که توهین‌هایی که اینجا شده توهین به ملت ایران هست. این نگاه، نگاهی است که دستگاه امنیتی در ایران تبلیغ می‌کنه به این معنا که عملاً کسانی که به‌عنوان کارگزاران حکومت فعالیت می‌کنند ایران را نمایندگی می‌کنند نه جمهوری اسلامی را. منتهی نمایش حمید نوری به باور من که از نزدیک دارم نگاه می‌کنم نمایش خوبی نیست یعنی نمی‌تونه آن ادعایی را که روسای دادگاه مطرح کردند و شما بهش اشاره کردید که می‌تونه تمام اتهامات را بفرسته انجام بده به‌خاطر این‌که هم من آنطور که در چهره قاضی می‌دیدم و دادستانها آنها را خسته کرده بود هم بسیار تکرار می‌کنه مثلا در چندین نوبت از دفاعیات از قاضی تشکر کرد بعد حرفهایش هم پراکنده است جایی میگه می خواد در مورد خانه حرف بزنه بعد می‌ره سراغ ایران بعد می‌ره سراغ دادگاه. مهران عباسیان: ممنون. خارج از دادگاه در بیرون تجمعات اعتراضی برگزار کردند و خواهان دادگاه حمید نوری هستند.

مجری :آغاز دور جدید دادگاه یکی از متهمان اعدام های زندانیان سیاسی در تابستان 67 . حمید نوری و وکلایش ماکت راهرو مرگ را بررسی کردند. برای اولین بار مقام های رسمی ایران در دادگاه حضور دارند. مرحله سوم دادگاه حمیدنوری امروز در استهکلم برگزار می شود. در این جلسه کاردار سفارت جمهوری اسلامی در سوئد و همراهان او حضور دارند و حمید نوری و وکلایش ماکت راهرو مرگ را بررسی کردند. حمید نوری در دفاع از خود کشتار 67 را تخیلی، پوشالی و غیرواقعی خواند. نوری ادعا کرد اکثر زندانیان را به اسم می شناخته است. براساس دادخواست حمید نوری به قتل و انجام جنایت آشکار و نقض حقوق بین الملل متهم شده است. حمید نوری در 18 آبان سال 98 در فرودگاه آرلاندای استکهلم بازداشت شد و قرار است جلسات دادگاه او تا اردیبهشت سال آینده ادامه داشته باشد.
مجری: حسن اعتمادی فعال سیاسی از استهکلم. آقای اعتمادی امروز برای اولین بار مقام های رسمی جمهوری اسلامی در دادگاه حمید نوری حضور دارند از جمله کاردار سفارت. شما ارزیابی تان از حضور این اعضا چه هست.

حسن اعتمادی: مسئله کمک کردن و حمایت کردن از هر شهروندی جزو وظایف کنسولگری سفارت خانه های مختلف است. البته در مورد اتفاقات خاص و ویژه ایی که ممکنه رخ بده. در استهکلم ما در طی هفته های گذشته شاهد این بودیم که دهها نفر شاکی و شاهد پرونده حمید نوری که تایید می کردند و شاکی بودند که حمید نوری در قتل عام زندانیان سیاسی در تابستان 67 شرکت داشته، هیچگونه واکنشی از طرف سفارت ایران در سوئد یا در استهکلم دیده نشد و دخالتی نکردند. این بدین معناست که سفارتخانه جمهوری اسلامی ایران در سوئد کوچکترین ارزشی برای این دسته از شهروندان ایرانی قائل نبود، اما حالا که نوبت دفاع از حمید نوری رسیده ما شاهد این هستیم که هیئتی از طرف سفارتخانه جمهوری اسلامی ایران در سوئد در این دادگاه شرکت می کنه. این بدین معناست که کنسولگری و یا کارمندان سفارت جمهوری اسلامی ایران در استهکلم خودشان را هم سرنوشت به یک معنا با حمید نوری می دانند یا به یک معنا آمده اند که کمک بکنند برای تبرئه شدن حمید نوری. بطور ضمنی شاید بتونیم این را بگوییم که انجام چنین کاری به یک معنا تائید تمام اتهاماتی است که تا حالا به حمید نوری وارد شده و ما در طی سالهای گذشته هم شاهد این بودیم که در طرف سازمان های حقوق بشر در این مورد جمهوری اسلامی ایران محکوم شده.

مجری: حمیدنوری امروز دفاعیات خودش را ارائه داد چقدر دفاعیاتی که از خودش کرد منطبق بر واقعیات و اتفاقاتی که در تابستان 67 افتاد ؟
حسن اعتمادی: در دفاعیات حمید نوری به مواردی اشاره کرده که خیلی عجیبه. بطور مثال گفته است که اصولا جریان مربوط به قتل عام زندانیان سیاسی تخیلی و پوشالی است و او حتی ادعا کرده که من در عرض چنددقیقه می تونم تمام این ادعاها را برملا کنم. اما واقعیت اینه که قتل عام زندانیان سیاسی ایران در تابستان 67 یکی از مستندترین فجایعی است که در طی چند دهه اخیر تو دنیا رخ داده ما گورهای دسته جمعی را در ایران داریم که هنوز که هنوزه خانواده های این قربانیان هر سال بزرگداشتشون را در این گورهای دسته جمعی در محل گورهای دسته جمعی برگزار می کنند. هر کدام از این حداقل بین 4 تا 5 هزار نفری که در تابستان 67 اعدام شدند اگر بطور متوسط 5 عضو خانواده داشته باشند، نزدیک به 25 هزار نفر 30 هزار نفر شاهد این مسئله هستند. بنابراین چنین ادعایی از طرف حمید نوری بسیار چیز غریبی است. یا مثلا ادعا کرده که سازمان مجاهدین خلق ایران وجود نداره در ایران همه این سازمان را منافقین می دانند. در صورتیکه خب این واقعیت نداره سازمان مجاهدین خلق سازمانی است که یک قدمت تاریخی 50 ساله داره. پایه گذاران و بنیانگذاران این سازمان از دل سازمان هایی مثل نهضت آزادی و جبهه ملی بیرون آمدند. وتمام بخش های اپوزیسیون صرف نظر از اینکه با سازمان مجاهدین اختلافات ایدئولوژیک داشته باشند این را تایید می کنند. یعنی بواقع حمید نوری نشون میده که با یک چنین دفاعیه ای و یا ادعاهایی که در این دادگاه در همین روز نخست در رابطه با خودش انجام داده تا چه اندازه ناآشنا با تاریخ ایران است ناآشنا وضعیت سازمانهای سیاسی مختلف اپوزیسیونه و در جای دیگه مثلا برای تحقیر این سازمان گفته است که اینها در عراق و آلبانی رفتند که در آنجا غذا بخورند. در صورتیکه خب این خیلی حرف بی پایه و اساسی است. سازمان مجاهدین خلق چه ماها باهاش اختلاف نظر داشته باشیم یا نداشته باشیم یکی از جدی ترین سازمان های سیاسی ایران است مردم آنها را منافق نمی دانند و بلکه نام این سازمان را مجاهدین می دانند و بودن آنها در عراق و آلبانی بخاطر ادامه مبارزه علیه جمهوری اسلامی ایران بوده.
مجری: حسن اعتمادی فعال سیاسی از استکهلم.

تلویزیون ایران اینترنشنال: مجری: دادگاه حمید نوری در استهکلم در حال برگزاری است در این جلسه کاردار سفارت جمهوری اسلامی در سوئد و همراهان او هم حضور دارند و حمید نوری و وکلایش ماکت راهرو مرگ را بررسی کردند. حمید نوری در دفاع از خود کشتار سال 67 را تخیلی، پوشالی و غیر واقعی خواند. او اتهامات علیه خود را داستانسرایی توهمی ، جعلی و غیر مستند دانست. نوری ادعا کرد اکثر زندانیان را به اسم می شناخته است.براساس دادخواست حمید نوری متهم به قتل و انجام جنایت آشکار و نقص حقوق بین الملل متهم شده است.حمید نوری در هجدهم آبان سال 98 در فرودگاه آرلاندو استکهلم بازداشت شد. قرار است جلسات دادگاه او تا اردیبهشت سال آینده ادامه داشته باشد. نعیمه دوستدار روزنامه نگار و فعال حقوق زنان از مالمو سوئد با ما هستند.چه گذشت در دادگاه آقای نوری خانم دوستدار و حضور کاردار جمهوری اسلامی و اعضای سفارت به چه معنا هست؟

نعیمه دوستدار: در دادگاه امروز برای نخستین بار حمید نوری در مقام دفاع از خودش قرار گرفت آن جوری که انتظار می رفت حمید نوری به روند دادگاه وفادار نماند، به اتهامات نپرداخت، به اون معنا به شکل مستقیم بلکه از فضای دادگاه به نوعی استفاده کرد برای اینکه نوعی پروپاگاندا و تبلیغات به نفع حاکمیت جمهوری اسلامی انجام بده. در عین حال سرسپردگی و وفاداری خودش را به نظام جمهوری اسلامی نشون بده و در واقع بخش مهمی از وقت دادگاه و وقت دفاع خودش را اختصاص داد به بیان یک سری داستان ها و روایت های غیرمرتبط به جریان دادگاه بدون اینکه مستقیم بپردازه به هرحال به آن چیزهاییکه بهش مربوط می شه و بنوعی هدفش به نظر می رسه این بوده که وقت کشی بکنه و مخالفان و شاهدان خودش را متهم بکنه به داستان سرایی و دروغ گویی و خب حضور کاردار و سفیر و به هرحال مقامات جمهوری اسلامی توی همچین فضایی خیلی جای تعجب نداره برای اینکه به هرحال آنها با این اقدام می خواهند نشان بدهند که بنوعی از این متهم حمایت می کنند.اساسا فضای امروز دادگاه را اگر بخواهیم امروز ارزیابی بکنیم نوعی هم بده بستان بود بین حمید نوری بعنوان یکی از مهره های نظام قضایی جمهوری اسلامی و یک جنایتکار جنگی برای ابراز وفاداری به جمهوری اسلامی، مقدس خواندن آن و توجیه جنایتش.

مجری: در فضای رسانه ای و افکار عمومی سوئد اگر بخواهیم نگاه کنیم چه تاثیری داشته این دادگاه خانم دوستدار؟
نعیمه دوستدار: طبعا از زمانی که حمید نوری دستگیر شد و در تمام مدتی در این هفته های گذشته در چندماه اخیر دادگاه حمید نوری در جریان بوده، رسانه های سوئد هم به این موضوع پرداختند. بعضا بخش هایی از صحبت های شاهدان و واکنش های حمید نوری را انعکاس دادند ولی خب طبعا آنچیزی که بیشتر این دادگاه را مهم می کنه، از نظر افکار عمومی جایگاه کشور سوئد و نظام قضایی سوئد بعنوان یک نظام قضایی مستقل و مسئولیت پذیر در مقابل اصل صلاحیت قضایی هست. برای اینکه دولت درواقع نظام قضایی سوئد بدون هیچگونه وابستگی سیاسی به دولت سوئد برمبنای قوانین بین المللی و قوانین داخلی سوئد یک همچین پرونده مهمی را و وقت گیری را داره هدایت می کنه. خب این موضوعیه که بسیار برای افکار عمومی مهمه. مردم سوئد علاقه مند هستند به اینکه جایگاه کشورشون را بعنوان کشوری حامی حقوق بشر و دارای یک نظام قضایی سالم تعریف بکنند و ببینند و به این ترتیب مورد توجه است. اما فکر می کنم آنچیزی که بیشتر مورد توجه افکار عمومیه در خارج از سوئد داره اتفاق می افته یعنی به هرحال خانواده چندین هزار قربانی جنایت های سال 67 به اضافه میلیونها ایرانی که سرنوشت این دادگاه را دنبال می کنند.

مجری: و چه تبعاتی می تونه داشته باشه این دادگاه خانم دوستدار برای جمهوری اسلامی و کسانی که در کشتار تابستان 67 دست داشتند.
نعیمه دوستدار: من فکر می کنم مهمترین پاسخ به این سئوال را دادستان سوئد که این پرونده را به دادگاه برده پاسخ داده. و پاسخش اینه که یک همچین افرادی حمید نوری و سایر جنایتکارانی مثل او باید بدونند که اروپا بخصوص کشور سوئد برای آنها جای امنی نخواهد بود. تا الان مقامات جمهوری اسلامی و بویژه کسانی که در این جنایت های سازمان یافته نقش داشتند در طول دوران پس از انقلاب، همواره به هرحال از یک سری مصونیت های دیپلماتیک یا غیر دیپلماتیک استفاده کردند و بنوعی خودشان را در امان نگه داشتند از مجازات و در داخل کشور هم خب اصلا قابل تصور نیست که مجازاتی صورت بگیره ولی یک همچین دادگاهی این پیام را به مقامات جمهوری اسلامی دخیل در این جنایت ها می رسونه که هیچ جای جهان برای آنها امن نیست و همواره می تونند تحت تعقیب قرار بگیرند.
مجری: بسیار ممنونم از توضیحات شما

صدای آمریکا: مجری: حمید نوری متهم به مشارکت در جنایت جنگی، قتل عام زندانیان سیاسی در تابستان 67 در نخستین جلسه دفاع از خود در دادگاه استکهلم تایید کرد که وی همان حمید عباسی است که در زندان زیرنظر قاضی محمد مقیسه کار می کرده. نوری در نخستین شهادت خود گفت اعدام های تابستان 1367 داستانی سرتاسر خیالی، توهمی و پوشالی تابستان 1367 داستانی سرتاسر خیالی، توهمی و پوشالی جعلی و غیرمستند است. براساس گزارش های مستند سازمان های حقوق بشری و شهادت دهها نفر از زندانیان نجات یافته از اعدام های تابستان 67 هزاران زندانی سیاسی اعدام شدند. اکثر اعدام شدگان از مجاهدین خلق و گروه های چپی بودند. حمیده آرمیده: جلسه دفاعی حمید نوری متهم به مشارکت در اعدام های تابستان 67 برگزار شد این دادگاه، دادگاه خیلی خاصی بود حتی برای ما که خبرنگار هستیم دیدن حمید نوری و اینکه دفاع بکنه از خودش و اینکه چگونه از خودش دفاع بکنه. جمع بسیار جالبی بود از این نظر که خود نوری که در حالیکه خیلی خندان و شاد و بدون اینکه هیچ مشکلی به نظر برسه داشته باشند وارد دادگاه شد و برای مردم برای خبرنگارهایی که سعی می کردند ببینندش از بیرون در از توی سالن داخل جلسه را ببینند که داره می شینه اینها دست تکان می داد و نگاه می کرد و خود حاضرین هم یک حالت به هرجهت هم خوشحالی را داشتند هم با بعضی ها که صحبت می کردیم می گفتند ناباورانه دارند به این قضیه نگاه می کنند که بالاخره یکی از عوامل احتمالی آن کشتارها امروز می خواد از خودش دفاع کنه و چه می خواهد بگه. و اینکه چه گفت نوری خیلی جالب هست اینکه سنوات کاریش را گفت از کجا شروع کرده از مدیرانش گفت از مدیرانی که الان دیگه بعضی هاشون بخاطر کرونا فوت کردند و به روح آنها درود فرستاد از ناصریان اسم آورد یا همون مقیسه که در زمانیکه نوری می خواسته استعفا بده مدیرش بوده و گفت من نمی دونم هیچ اطلاعی ندارم هیچ ارتباطی ندارم مثلا با ایشون و اگر که فوت کردند خدا بیامرزدشون و اگر فوت نکردند که درود بر ایشون. یک حالت نمایشی خیلی با هر کی صحبت می کنیم این حالت نمایشی بودن این دفاعیه براشون خیلی جالب بود و اکثر کسانی که حضاری که در دادگاه بودند اینرا اعتقاد داشتند بهش. نوک پیکان حمله نوری روی سازمان مجاهدین خلق بود که یکبار هم یکی از وکلا بخاطر حمله هایی که پی در پی نوری به سازمان مجاهدین می کرد اخطار داد و گفت نباید اینکار را بکنی ما نباید توهین بکنیم ایشون هم نباید توهین بکنه و رئیس دادگاه از نوری خواست که از این سازمان بعنوان گروهک منافقین یاد نکنه گفت این سازمان یک اسمی داره که شما باید اسم اون سازمان را بگید ولی نوری تا لحظه ای که در دادگاه بود باز هم صحبت خودش را تکرار می کرد و از این سازمان بنام گروهک منافقین نام برد. توضیح داد که چرا و به چه علت خمینی فتوا داد توضیح داد که عملکرد سازمان مجاهدین به چه ترتیبی بود ما مطمئنیم که سازمان مجاهدین حتما عکس العمل رسمی نشان خواهد داد نسبت به این مسئله آنها را هم پیگیری خواهیم کرد و در قسمت های بعدی خبر قطعا با شما خواهیم بود با جزئیات بیشتر. این اولین گزارش ما بود از اینجا منتظر گزارش های بعدی ما هم باشید و در ضمن در صفحات مجازی هم ما بطور مستقیم و مرتب صحبت های حمید نوری را توئیت می کنیم و می تونید آن توییت ها را دنبال بکنید.
(حمیده آرمیده استکهلم سوئد)